Pierwsze informacje na temat wicca zaczęły docierać do Polski w latach dziewięćdziesiątych XX w. Praktycznie do 2005 r. zainteresowanie Wicca dotyczyło osób nieinicjowanych. Podejmowały one różnorakie inicjatywy nastawione na samokształcenie, takie jak stworzenie internetowych list dyskusyjnych wicca-pl (2000 r.) i wicca-ABC (2003). Dzięki tym listom zainteresowani Wicca mogli wymieniać się poglądami, nawiązywać kontakty osobiste, organizować spotkania. Nie można oczywiście wykluczyć, że w tym czasie nie przebywały osoby inicjowane, które się nie ujawniały.
Znaczącą datą w rozwoju Wicca w Polsce był rok 2005, kiedy Enenna, autorka istniejącej od 2003 r. i uznanej strony internetowej o tematyce wiccańskiej - wicca.pl została inicjowana do tradycji aleksandryjskiej, w jednym z angielskich kowenów.
Dla mnie ten rok był również ważny, ponieważ wówczas sam nawiązałem pierwsze kontakty z osobami zainteresowanymi wicca w Polsce, w tym z Enenną. Miałem to szczęście, że kiedy zafascynowałem się tą religią, mogłem czerpać informację z pierwszej ręki, to jest od osoby inicjowanej.
Rok 2007 to kolejny ważny okres w historii wicca w Polsce. W Polsce pojawiła się wówczas para wiccan z Tradycji Gardneryjskiej ? Boan i Dagda. Przebywali w naszym kraju na kontrakcie. W tym czasie przeprowadzili dwie tury warsztatów wiccańskich. Był to pierwszy w naszym kraju przypadek warsztatów o wicca tradycyjnym prowadzonych przez osoby inicjowane.
Dla mnie ten rok był również przełomowy, ponieważ w Imbolg zostałem neofitą w angielskim kowenie Enenny i od tego czasu zyskałem możliwość pełniejszego kontaktu z wicca i wiccanami.
W tym samym roku, przy ogromnej pomocy Boan, Dagdy, Enenny i paru innych osób założyłem polski oddział Międzynarodowej Federacji Pogańskiej. Działalność PFI została zainaugurowana warsztatami wicca dianicznej, które były prowadzone przez gości z zagranicy. W tym samym roku pojawiły się kolejne, publicznie znane osoby inicjowane w Wicca, między innymi autor strony dzikigon.pl, Jelonek, który także został członkiem jednego z angielskich kowenów Tradycji Aleksandryjskiej.
W roku 2008 swoją obecność ujawniła Agni Keeling, Polka mieszkająca w Wielkiej Brytanii, inicjowana do Wicca w linii Vivianne Crowley w styczniu 1995 r. Na zaproszenie Międzynarodowej Federacji Pogańskiej, Agni Keeling wraz z mężem przeprowadziła warsztat o rytuale wiccańskim podczas konferencji PFI w maju 2008 r. w Stęszewku pod Poznaniem. Następnie na przełomie 2008 i 2009 r. także pod egidą Międzynarodowej Federacji Pogańskiej, przeprowadziła w Warszawie warsztaty wzorowane na londyńskich warsztatach „London Wicca Study Group”.
W lecie 2009, pod patronatem PFI, Enenna przeprowadziła spotkanie na temat Wicca w Katowicach.
Kolejnym przełomowym wydarzeniem, zarówno dla wicca w Polsce jak i dla mnie osobiście, było powołanie na początku 2009 r. pierwszego polskiego kowenu, który wraz z Enenną mam przyjemność prowadzić. Jest to kowen w Tradycji Aleksandryjskiej. W roku tym odbyła się także pierwsza w Polsce inicjacja.
W tym samym czasie Agni Keeling rozpoczęła dość szeroką akcję rekrutacji w Polsce do swojego kowenu, który mimo siedziby w Wielkiej Brytanii, ma w dominującym stopniu polski charakter.
W roku 2011 Jelonek, prowadzący już wcześniej grupę osób zainteresowanych inicjacją w wicca, formalnie stworzył drugi polski kowen w tradycji Aleksandryjskiej. Podobnie jak kowen Enenny i mój, kowen Jelonka ma siedzibę w Warszawie. Na początku 2013 r. pojawił się pierwszy polski kowen potomny, prowadzony przez arcykapłana inicjowanego a następnie wyniesionego na 2 stopień Polsce.
Niestety w latach 2010-2012 pojawiły się też pierwsze osoby, które uzyskawszy inicjację w wicca, odeszły ze swojego kowenu. Tak więc obecnie, oprócz wiccan pracujących w poszczególnych kowenach, można spotkać także wiccan praktykujących samotnie, bądź nie praktykujących wcale. Zjawisko odchodzenia z kowenu jest wynikiem wzrostu liczby osób inicjowanych, oraz różnych powodów o charakterze obiektywnym i subiektywnym.
Obecnie w Polsce spotkać można wiccan obu głównych tradycji, tj. Gardneryjskiej i Aleksandryjskiej, praktykujący, w co najmniej 5 różnych kowenach w Polsce i zagranicą.
W roku 2011, we wciąż niezbyt licznej społeczności polskich wiccan, doszło do podziałów, w rezultacie czego, obecnie funkcjonują 3 niezależne od siebie środowiska, skupione wokół trzech forów internetowych. Są to 1) „Forum Wicca?. Forum to stanowi połączenie wczesniejszego, chronologicznie pierwszeg i dość zamkniętego forum „Wiccanie, prowadzonego przeze mnie i Enennę, oraz pierwszego forum „Wiccański Krąg”, prowadzonego w końcowej fazie przez Albrunę, Dziadka i Velkana 2) Forum Tradycyjne Wicca, otwarte o dość ogólnoczarowniczym charakterze, prowadzone przez Jelonka i 3) Forum Wiccański Krąg (Nowe), prowadzone przez środowisko wiccan z kręgu kowenu Agni Keeling.
Każde z tych środowisk prowadzi niezależną pracę na rzecz wicca, organizując różnego rodzaju spotkania. Regularnie, raz w miesiącu odbywają się spotkania członków forum ?Wicca Tradycyjne?. Na forum ?Wiccanie?, spotkania doraźnie organizuje Enenna, a informacja o nich kolportowana jest za pośrednictwem strony wicca.pl , tej strony, oraz „Forum Wicca?. Środowisko forum ?Wiccański krąg? organizuje nieregularne spotkania w kilku miastach.
Wiccan można także spotkać na spotkaniach i imprezach organizowanych przez Międzynarodową Federację Pogańską.
Niezależność środowisk wiccańskich jest w jakimś stopniu rezultatem niezależności kowenów, co w wicca jest niepodważalną zasadą. Pomimo tego, stale są utrzymywane nieformalne kontakty szczególnie pomiędzy wiccanami mieszkającymi w Polsce reprezentującymi polskie koweny. Istotną jest zasada wzajemnego poszanowania swojej niezależności. Kontakty takie są i przydatne i potrzebne, choćby po to, aby dysponować wiedzą umożliwiająca weryfikację osób twierdzących, że są inicjowani w wicca.
W rezultacie tych wszystkich działań jest łatwiejszy dostęp osób zainteresowanych do rzetelnej informacji na temat wicca.
Ze względu na misteryjny charakter tej religii nie wszystkie inicjowane osoby ujawniają ten fakt publicznie, dlatego faktyczna liczba Wiccan prawdopodobnie nigdy nie będzie znana, choć dziś już możemy mówić bardziej o kilkudziesięciu osobach niż kilkunastu. Można się spodziewać, że wraz z powiększaniem się społeczności wiccańskiej, pojawieniem się kowenów potomnych, w kolejnych latach, pojawi się także więcej możliwości uczestniczenia w spotkaniach, warsztatach i innych imprezach organizowanych z myślą o ludziach zainteresowanych Wicca.
Rawimir – kwiecień 2012, zmiany – luty 2013
]]>Ograniczając się tylko do pogaństwa, możemy powiedzieć, że uznajemy równoważność wielu ścieżek, wielu religii: rodzimowierstw różnych etnosów (słowiańskiego, bałtyckiego, germańskiego, celtyckiego, heleńskiego, rzymskiego itd., itp), driudyzmu, różnych ścieżek inspirowanych wicca (roboczo nazwijmy ich wipsami – wips=wicca inspirated paths), współczesnych religii pogańskich wschodu, takich jak hinduizm, shinto, różne animizmy itd.
Moim zdaniem istnieje zasadniczy problem z definicją religii. To, co powszechnie się rozumie przez to pojęcie, odnosi się do religii monoteistycznych, wzajemnie się wykluczających. Z pogaństwem, moim zdaniem jest inaczej. Religie pogańskie często się wzajemnie przenikają. Wyznawcy poszczególnych bogów, odnajdują w bogach innych plemion swoich własnych, a jeśli obcy bóg jest bardzo różny od własnych, niejednokrotnie przyjmują go za swego. Jak zatem zdefiniować religię? Czy religia w rozumieniu pogańskim, to określona wizja bogów, a nawet szerzej duchowości, a sam fakt wyznawania tych, a nie innych bogów, bądź nieuznawania żadnych konkretnych, ma znaczenie drugorzędne? – Czy kult świątynny, np. boga Amona, jest osobną religią, czy jednak jest częścią religii starożytnych Egipcjan. – Czym zatem religia jest; czy jest określonym kultem, czy też zbiorem praktyk religijnych ludów, czy poszczególnych osób?
Jestem skłonny uznać, że religia to kompleks światopoglądowy połączony ze zbiorem duchowych praktyk. To dość szeroka definicja, ale ma tę zaletę, że może objąć wiele systemów religijnych i pojedynczych kultów. W ramach tej definicji można mówić o systemach etnicznych i bardziej uniwersalnych, kładących nacisk na sprawy społeczności oraz duchowość indywidualną.
No więc, czym jest wicca w tym kontekście? Na potrzeby słowinczka wiccańskiego określam wicca tak: wicca to kapłańska, misteryjna i inicjacyjna religia czarownic, koncentrująca się na kulcie Boga i Bogini, reprezentujących męski i żeński aspekt zarówno boskości, jak i natury, w nieustannym cyklu narodzin, śmierci i ponownych narodzin.
Cóż to oznacza w praktyce, jak ta definicja umiejscawia wicca na mapie pogaństwa? Ogólnie powiedziałbym, że wicca to pewien rodzaj aktywności pogańskiej. Bo to, że wicca koncentruje się na kulcie Boga i Bogini, którzy reprezentują męski i żeński aspekt boskości i natury, nie stoi w sprzeczności z uznaniem, a nawet oddawaniem czci innym bogom. Więc to, co robimy my, kapłanki i kapłani naszych bogów, jest po prostu pewna pogańską aktywnością, w żaden sposób nie stojącą w sprzeczności z innymi pogańskimi ścieżkami.
Lubię myśleć o nas, wiaccanach jako o kapłanach świątynnych, gdzie świątynią jest kowen i krag, który tworzy się podczas rytułu. W takim widzeniu spraw, świątynia wiccańskich bogów może zostać ustanowiona w dowolnym miejscu na ziemi, i z racji ustanowienia w określonym miejscu i czasie, zapewne będzie rezonować z bogami właściwymi dla tego miejsca, z duchami właściwymi dla tego miejsca. Wiem, że wyznawcy tychże bogów mogą uznać, że wicca nie może wchodzić w relacje z ich bogami, że nasi bogowie są kimś innym, a nawet, że wzywając ich bogów, przychodzi do nas ktoś inny, niż ich bogowie, ale zapytam, kimże oni są, żeby decydować za bogów. Zaproszenie do wiccańskiego kręgu, to sprawa bogów, nie ludzi.
O naturze bogów, tak jak ja ją widzę, napiszę innym razem.
odpowiadając na pytanie zawarte w tytule – tak, wicca jest pogaństwem. Duchowość wiccan jest zanurzona w świecie pogańskim od samego poczatku.
]]>Zatem, czy możliwa jest w ogóle samotna praktyka?
Moim zdaniem, nie ma jednej prostej odpowiedzi. Chciałoby się rzecz ? to zależy. Zależy od kilku podstawowych czynników. Po pierwsze, samotna praktyka jest możliwa a nawet wskazana w sytuacji fizycznego oddalenia od macierzystego kowenu. Po drugie, jakość takiej praktyki zależy od wiedzy jaką opanowała czarownica przed oddaleniem się od swojego kowenu. Mówiąc w prost, sprawdzianem wiedzy i umiejętności czarownicy jest inicjacja na co najmniej 2 stopień. Wówczas można stwierdzić, że taka osoba jest w miarę samodzielna, i ze prawdopodobnie czarując nie zrobi sobie i innym krzywdy. Przed osiągnięciem tego poziomu samotna praktyka jest obarczona ryzykiem, tym większym, im krócej czarownica praktykowała ucząc się i uczyła praktykując wraz ze swoim kowenem macierzystym, pod okiem swoich arcykapłanów. Oczywiście, w takich okolicznościach można wzbogacać praktykę wiedzą z książek, wiedzą nabytą z innych źródeł, ale czy rezultatem tych działań będzie samotna praktyka wiccańska? Śmiem wątpić. Nie mówię, że to jest gorszy rodzaj praktyki religijnej i magicznej. Mówię tylko, że z dużą dozą prawdopodobieństwa nie będzie to praktyka wiccańska. Mówię też, że taka praktyka może być obarczona większym ryzykiem.
A co w przypadku doświadczonych czarownic?
W tym wypadku jest łatwiej i bezpieczniej. Doświadczenie i wiedza pozwala panować nad procesem czarowania. Dają pewność, że to co taka czarownica robi, jest praktyką wiccańską, chyba, że świadomie z tego zrezygnuje. Ale w takim wypadku jest to świadomy wybór. Wreszcie doświadczona czarownica, czyli posiadająca co najmniej 2 stopień inicjacji, może także samodzielnie inicjować kolejne czarownice i w ten sposób stworzyć nowy kowen. Bo jednak praca w kowenie jest naturalnym środowiskiem wiccańskiej czarownicy.
27 maja 2010 r.
]]>Tradycja jest w dużym stopniu oparta na wicca gardneryjskiej, w której inicjowany był Alex Sanders, oraz elementach magii ceremonialnej, którą Sanders studiował niezależnie.
Nazwa tradycji nawiązuje zarówno do imienia Alexa Sandersa, jak również do starożytnego okultyzmu symbolizowanego przez Bibliotekę Aleksandryjską, będącą jedną z pierwszych bibliotek na świecie[3]. Nazwę wybrano, ze względu na postrzeganie biblioteki jako miejsca, w którym zebrano razem wiedzę i mądrość[4]. Maxine Sanders wspomina, że wyboru nazwy dokonano, kiedy Stewart Farrar, uczeń Sandersów, rozpoczął pisanie książki What Witches Do (?Co robią czarownice?). „Stewart spytał wówczas, jak powinny nazywać się czarownice inicjowane za pośrednictwem naszego kowenu; po dyskusji, zaproponował termin ?Alexandrian? (aleksandryjski, aleksandryjczyk), który nam obojgu, tzn. Alexowi i mi się spodobał. Do tej pory wystarczyło nam, że nazywaliśmy siebie czarownicami”[5].
Wicca aleksandryjską praktykuje się także poza Wielką Brytanią, włączając w to kraje reszty Europy (w tym Polskę), Stany Zjednoczone i Kanadę.
Wicca aleksandryjska kładzie nacisk na biegunowość płci. Znajduje ona odzwierciedlenie w rytuałach odprawianych podczas sabatów i esbatów, koncentrujących się na związku Bogini i Boga.
W porównaniu z tradycją gardneryjską, wicca aleksandryjska jest bardziej eklektyczna. Jak podaje The Encyclopedia of Modern Witchcraft and Neo-Paganism[6]. Maxine Sanders twierdzi, że Aleksandryjczycy mają skłonność przyjmowania, że ?jeśli coś działa, należy tego używać?[5]. Stosowane narzędzia i nazwy żywiołów również się różnią od tych w tradycji gardneriańskiej[6]. W wicca aleksandryjskiej nie ma obowiązku stosowania rytualnej nagości (Skyclad). Dopuszcza się odprawianie rytuałów w rytualnych szatach. Szkolenie w ramach tej tradycji uwzględnia także elementy magii ceremonialnej
Koweny aleksandryjskie spotykają się z okazji sabatów (świąt koła roku), pełni księżyca, a także czasem z okazji nowiu księżyca[6].
Podobnie jak w innych wiccańskich tradycjach, w wicca aleksadndryjskiej obowiązuje zasada, że ?tylko czarownica może stworzyć inną czarownicę?[3]. Odbywa się to poprzez inicjację. Istnieją trzy stopnie inicjacji, potocznie nazywane pierwszym, drugim i trzecim stopniem. Wyłącznie czarownica drugiego lub trzeciego stopnia może inicjować do wicca. Wyłącznie czarownica trzeciego stopnia, może wynosić na trzeci stopień. Po pierwszym stopniu uzyskuje się tytuł czarownicy i kapłana/kapłanki. Po wyniesieniu do drugiego stopnia tytuł arcykapłana/arcykapłanki.
W niektórych liniach stosuje się stopień neofity lub dedykanta. Noefita nie jest związany przysięgą w takim samym stopniu jak inicjowani do wicca. Neofita ma mozliwość sprawdzenia tradycji, a kowen kandydata, przed inicjacją do tradycji[3]. Neofita nie jest uznawany za należącego do tradycji, aż do inicjacji na pierwszy stopień. Podczas rytuałów jego rola jest bierna, ponieważ pewne aspekty rytuału pozostają dla niego tajemnicą.
Historyk Ronald Hutton odnotowuje na podstawie informacji uzyskanych od wiccan tradycji gardneryjskiej i aleksandryjskiej, że różnice pomiędzy tymi tradycjami stopniowo się zacierają. Niektórzy inicjowani w obu, uznają inicjację w jednej, jako wystarczającą kwalifikację dla drugiej[7].
Pierwszą publicznie znaną osobą, inicjowaną w tradycji aleksandryjskiej jest Enenna, autorka najbardziej znanej polskiej strony o wicca „wicca.pl” Enenna została inicjowana w 2005 r. w Anglii. Obecnie, wraz Rawimirem prowadzi pierwszy aleksandryjski kowen założony w początkach 2009 r. Po roku 2007 stopniowo były inicjowane i ujawniały się publicznie także inne osoby inicjowane w tej tradycji, między innymi Jelonek, autor strony „Dziki Gon”. Rzeczywista liczba wiccan i kowenów aleksandryjskich nigdy nie będzie znana ze względu na charakter tej religii.
Przypisy
Źródła
Powyższy tekst jest zmodyfkowaną formą hasła „Wicca aleksandryjskia” na wikipedii, które opracowałem na podstwawie treści hasła zamieszczonego na angielskiej wikipedii.
Rawimir